Blog - Petani Law Firm

Vendimi nr. 00-2026-1199, datë 27.03.2026 i Kolegjit Administrativ

Vendimi nr. 00-2026-1199 – Petani Law & Tax Analizë Juridike • Kolegji Administrativ Vendimi nr. 00-2026-1199 Sq En It Vendimi nr. 00-2026-1199, datë 27.03.2026 i Kolegjit Administrativ Vetëm fakti që punëdhënësi është organ publik ose institucion në varësi të tij nuk mjafton për ta kualifikuar mosmarrëveshjen e punës si mosmarrëveshje administrative. Kompetenca e gjykatave administrative përcaktohet vetëm kur marrëdhënia e punës rregullohet nga një ligj i posaçëm. Në këtë çështje, paditësi kërkoi nga Bashkia X pagesën e dëmshpërblimeve që buronin nga zgjidhja e marrëdhënies së punës, pagën për pushimet vjetore, kthimin në vendin e punës si drejtor pranë Qendrës Kulturore “X” dhe shpenzimet gjyqësore. Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Durrës shpalli moskompetencën lëndore dhe e dërgoi çështjen për gjykim në Gjykatën Administrative të Shkallës së Parë Tiranë. Kjo e fundit parashtroi konfliktin e kompetencës para Gjykatës së Lartë, duke arsyetuar se marrëdhënia rregullohej nga Kodi i Punës dhe jo nga një ligj i posaçëm në kuptim të nenit 7, pika “ç” e Ligjit nr. 49/2012. Arsyetimi i Kolegjit Administrativ (KA GJL) Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vlerësoi se mosmarrëveshja nuk kishte natyrë administrative. Ligji nr. 10352/2010 “Për artin dhe kulturën” parashikon vetëm disa rregullime organizative për institucionet publike vendore të artit dhe kulturës, ndërsa për marrëdhënien juridike të punës i referohet shprehimisht Kodit të Punës. Kolegji theksoi se një ligj konsiderohet i posaçëm vetëm kur rregullon në mënyrë të detajuar dhe krejtësisht të pavarur nga Kodi i Punës elementët thelbësorë të marrëdhënies së punës, përfshirë rekrutimin, të drejtat dhe detyrimet, përfitimet, masat disiplinore, të drejtën e ankimit dhe mënyrën e zgjidhjes së kësaj marrëdhënieje. Për këtë arsye, Gjykata e Lartë rregulloi kompetencën lëndore, duke përcaktuar si gjykatë kompetente Gjykatën e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Durrës. Ajo prishi vendimin e kësaj gjykate që kishte shpallur moskompetencën dhe e dërgoi çështjen për vazhdimin e gjykimit pranë saj. Decision no. 00-2026-1199, dated 27.03.2026 of the Administrative College The mere fact that an employer is a public body or an institution subordinate to it is insufficient to classify a labor dispute as an administrative dispute. The jurisdiction of administrative courts is established only when the employment relationship is governed by a special law. In this case, the plaintiff filed a lawsuit against Municipality X seeking severance pay, compensation for annual leave, reinstatement to his position as Director of the Cultural Center “X”, and legal costs. The Court of First Instance of General Jurisdiction in Durrës declared a lack of subject-matter jurisdiction and transferred the case to the First Instance Administrative Court of Tirana. The Administrative Court subsequently raised a jurisdictional conflict before the Supreme Court, arguing that the employment relationship was governed by the Labor Code and not by a special law pursuant to Article 7, paragraph “ç” of Law no. 49/2012. Reasoning of the Administrative College The Administrative College of the Supreme Court ruled that the dispute was not administrative in nature. Law no. 10352/2010 “On Art and Culture” provides only basic organizational regulations for local public art and culture institutions, while explicitly referring to the Labor Code for the underlying legal employment relationship. The College emphasized that a law is deemed “special” only if it comprehensively and independently of the Labor Code regulates the essential elements of employment, including recruitment, rights and duties, benefits, disciplinary actions, the right to appeal, and the termination of the relationship. Consequently, the Supreme Court resolved the conflict by determining that the Court of First Instance of General Jurisdiction in Durrës holds subject-matter jurisdiction, overturned its prior ruling of non-competence, and remanded the case to that court for trial continuation. Sentenza n. 00-2026-1199, del 27.03.2026 del Collegio Amministrativo Il solo fatto che il datore di lavoro sia una pubblica amministrazione o un ente da essa dipendente non è sufficiente a qualificare una controversia di lavoro come amministrativa. La competenza dei tribunali amministrativi sussiste solo quando il rapporto è regolato da una legge speciale. Nel caso di specie, il ricorrente ha chiesto al Comune X il risarcimento dei danni derivanti dalla risoluzione del rapporto di lavoro, l’indennità per le ferie annuali, il reintegro nel posto di lavoro come direttore del Centro Culturale “X” e la rifusione delle spese legali. Il Tribunale di Primo Grado della Giurisdizione Generale di Durazzo ha dichiarato il proprio difetto di competenza per materia, trasmettendo gli atti al Tribunale Amministrativo di Primo Grado di Tirana. Quest’ultimo ha sollevato conflitto di competenza dinanzi alla Corte Suprema, ritenendo il rapporto disciplinato dal Codice del Lavoro. Ragionamento del Collegio Amministrativo Il Collegio Amministrativo della Corte Suprema ha ritenuto che la controversia non avesse natura amministrativa. La Legge n. 10352/2010 “Sull’arte e la cultura” prevede unicamente norme organizzative per le istituzioni pubbliche locali, rimandando esplicitamente al Codice del Lavoro per la disciplina del rapporto giuridico. Il Collegio ha sottolineato che una legge può qualificarsi come “speciale” solo qualora disciplini in modo dettagliato e del tutto autonomo dal Codice del Lavoro gli elementi essenziali del rapporto, quali il reclutamento, i diritti, i doveri, le sanzioni disciplinari e le modalità di cessazione. Per questi motivi, la Corte Suprema ha regolato la competenza per materia individuando come giudice competente il Tribunale di Primo Grado della Giurisdizione Generale di Durazzo, cassando la decisione di quest’ultimo e rinviando la causa per la prosecuzione del giudizio.

Vendimi nr. 00-2025-2238 (273), datë 21.05.2025 i Kolegjit Civil

Vendimi nr. 00-2025-2238 (273) – Petani Law & Tax Analizë Juridike • Kolegji Civil Vendimi nr. 00-2025-2238 (273) Sq En It Vendimi nr. 00-2025-2238 (273), datë 21.05.2025 i Kolegjit Civil Autori i veprës artistike gëzon të drejtën e mbrojtjes automatike të të drejtave të tij, për faktin e vetëm të realizimit të krijimit dhe nuk mund të mos legjitimohet në ngritjen e padisë për mbrojtjen e të drejtës së autorit vetëm mbi bazën e mungesës së certifikimit. Paditësi ushtron profesionin e fotoreporterit dhe gazetarit. Me rastin e ndarjes nga jeta të një këngëtareje të shquar, në homazhet e zhvilluara me këtë rast, nga Ministria e Kulturës, ishte përdorur fotoja e bërë nga fotografi, i cili ka pretenduar për dëmin e shkaktuar. Ky dëm konsiston në dëmin pasuror, pra fitimi i munguar i cili vjen si pasojë e mungesës së një kontrate të lidhur midis dy palëve, në bazë të të cilës do të bëhej dhe publikimi që do gjeneronte të ardhura, si dhe dëmi moral si një e drejtë jopasurore e cila lidhet me personalitetin e autorit të veprës artistike në rapport me përdoruesit e saj, me tjetërsimin dhe zhvlerësimin e saj në rastin konkret, prishjen e imazhit të veprës dhe impaktin që ajo përçon të lexuesi dhe shikuesi. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë ka vendosur rrëzimin e kërkesëpadisë së paditësit dhe Gjykata e Apelit Tiranë ka vendosur lënien në fuqi të këtij vendimi. Arsyetimi i Kolegjit Civil (KCGJL) KCGJL vlerëson të gabuar konkluzionin e gjykatave të faktit, të cilat kanë konstatuar mungesën e legjitimimit aktiv të paditësit për shkak se në kohën kur ka ndodhur fakti i pretenduar, ai nuk ishte regjistruar për veprën konkrete në Zyrën Shqiptare të të Drejtës së Autorit. KCGJL vëren se asnjë prej gjykatave të faktit nuk ka marrë në analizë në themel pretendimet objekt padie duke u kufizuar në mungesën e legjitimimit aktiv të paditësit në ngritjen e padisë vetëm mbi bazën e mungesës së certifikimit. Legjislacioni shqiptar mbi të drejtën e autorit sanksionon parimin e mbrojtjes automatike, mbi të cilën autorët gëzojnë të drejtën e autorit mbi veprat e tyre, për faktin e vetëm të realizimit të krijimit. Në dallim nga të drejta të tjera, të cilat për t’u njohur nga të tretët dhe për të gëzuar mbrojtje, duhet të regjistrohen, për ekzistencën dhe zbatimin e së drejtës së autorit nuk kërkohet asnjë regjistrim i veprës ose formalitete të tjera. Për këtë arsye KCGJL vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Tiranë dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë, me tjetër trup gjykues. Decision no. 00-2025-2238 (273), dated 21.05.2025 of the Civil College The author of an artistic work enjoys automatic protection of their rights by the sole fact of the creation’s realization, and they cannot be denied standing (*legitimatio ad causam*) to sue for copyright protection solely based on the absence of registration or certification. The plaintiff practices the profession of photojournalist and reporter. On the occasion of the passing of a distinguished singer, during the state tributes organized in her honor, the Ministry of Culture used a photograph taken by the plaintiff. The photographer subsequently claimed damages resulting from this unauthorized use. These damages consist of pecuniary damage—specifically, lost profits resulting from the absence of a contract between the two parties under which publication would have generated revenue—as well as moral damage. The latter is a non-pecuniary right tied to the personality of the author of an artistic work in relation to its users, and in this specific case, relates to the alteration, devaluation, and damage to the image and integrity of the work, along with the impact it conveys to readers and viewers. The Tirana District Court rejected the plaintiff’s lawsuit, and the Tirana Court of Appeal upheld this decision. Reasoning of the Civil College (KCGJL) The Civil College of the Supreme Court (KCGJL) deemed the lower courts’ conclusions erroneous. The lower courts had ruled that the plaintiff lacked standing because, at the time of the alleged infringement, the specific artistic work had not been registered with the Albanian Copyright Office. The KCGJL noted that neither court evaluated the substantive merits of the lawsuit, limiting their assessment strictly to the plaintiff’s standing based solely on the lack of certification. Albanian copyright legislation enshrines the principle of automatic protection, under which authors enjoy copyright over their creations by the sole fact of their realization. Unlike other intellectual property rights, which must be registered to be recognized by third parties and to receive legal protection, the existence and enforcement of copyright do not require any registration or other formal procedures. For these reasons, the KCGJL decided to overturn the decision of the Tirana Court of Appeal and remanded the case for retrial to the Court of Appeal of General Jurisdiction in Tirana, to be heard by a different judicial panel. Sentenza n. 00-2025-2238 (273), del 21.05.2025 del Collegio Civile L’autore di un’opera d’arte gode della protezione automatica dei suoi diritti per il solo fatto della realizzazione della creazione, e non può essere privato della legittimazione attiva ad agire in giudizio per la tutela del diritto d’autore sulla sola base della mancanza di registrazione o certificazione. Il ricorrente esercita la professione di fotoreporter e giornalista. In occasione della scomparsa di una nota cantante, durante le cerimonie commemorative organizzate dal Ministero della Cultura, è stata utilizzata una fotografia scattata dal ricorrente, il quale ha richiesto il risarcimento del danno subito. Tale danno consiste sia nel danno patrimoniale — ovvero il lucro cessante derivante dalla mancanza di un contratto tra le parti in virtù del quale la pubblicazione avrebbe generato un compenso — sia nel danno morale. Quest’ultimo costituisce un diritto non patrimoniale legato alla personalità dell’autore dell’opera d’arte nel rapporto con i suoi fruitori, che nel caso di specie si manifesta con l’alterazione, la svalutazione e il deterioramento dell’immagine dell’opera, nonché con l’impatto negativo trasmesso a lettori e spettatori. Il Tribunale di Tirana ha respinto la domanda del ricorrente e la Corte d’Appello

Vendimi nr. 00-2025-1613 (255), datë 21.10.2025 i Kolegjit Penal

Vendimi nr. 00-2025-1613 (255) – Petani Law & Tax Analizë Juridike • Kolegji Penal Vendimi nr. 00-2025-1613 (255) Sq En It Vendimi nr. 00-2025-1613 (255), datë 21.10.2025 i Kolegjit Penal Në këtë çështje parimore të së drejtës procedurale penale, Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë (KPGJL) ka interpretuar me rëndësi të veçantë raportin midis përgjegjësisë penale të personave juridikë dhe të drejtës së tyre për të përfituar nga ritet e posaçme të gjykimit, konkretisht gjykimit të shkurtuar, duke garantuar parimet kushtetuese të procesit të rregullt ligjor dhe barazisë përpara ligjit. Maksimat e vendimit (Holdings) 1 “Personi juridik në cilësinë e të pandehurit nuk përjashtohet nga e drejta për të kërkuar gjykimin e shkurtuar. Pamundësia e aplikimit “matematik” të zbritjes së 1/3 të dënimit në rastin e sanksionit të “mbarimit të personit juridik” nuk përbën arsye ndalimi për aksesin në këtë rit gjykimi.” 2 “Disponimi i gjyqtarit të seancës paraprake për pranimin e gjykimit të shkurtuar, kur nuk ankimohet nga palët, merr formë të prerë dhe nuk mund të zhbëhet kryesisht nga gjykata e apelit në mungesë të një shkaku ankimi që konteston ligjshmërinë e tij.” Përmbledhje e rrethanave të çështjes Në këtë çështje, u shqyrtuan rekurset e paraqitura nga disa të pandehur (persona fizikë) dhe nga shoqëri (persona juridikë), si edhe rekursi i Prokurorisë së Posaçme, kundër vendimit të Gjykatës së Posaçme të Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar. Kjo e fundit kishte prishur vendimin e gjykatës së shkallës së parë dhe kishte kthyer çështjen për rishqyrtim, duke e konsideruar vendimmarrjen e kësaj të fundit absolutisht të pavlefshme për shkak të aplikimit të ritit të gjykimit të shkurtuar edhe ndaj personave juridikë. KPGJL vlerësoi se gjykata e apelit kishte zbatuar gabim ligjin procedural penal, pasi kuadri ligjor për përgjegjësinë penale të personave juridikë nuk ndalon aksesin e tyre në gjykimin e shkurtuar. Sipas Kolegjit, fakti që ndaj personit juridik mund të caktohet si dënim “mbarimi i personit juridik” dhe që ndaj këtij sanksioni nuk mund të zbatohet matematikisht zbritja 1/3 e dënimit, nuk përbën arsye për të përjashtuar apriori këto subjekte nga gjykimi i shkurtuar. Një interpretim i tillë cenon parimet e barazisë përpara ligjit, të sigurisë juridike dhe të procesit të rregullt ligjor. Gjithashtu, Kolegji theksoi se vendimi i gjyqtarit të seancës paraprake për pranimin e gjykimit të shkurtuar nuk ishte ankimuar nga palët dhe, për pasojë, kishte marrë formë të prerë, duke penguar ndërhyrjen kryesisht të gjykatës së apelit, në mungesë të një shkaku të posaçëm ankimi që të kontestonte këtë disponim. Në këto kushte, mekanizmat proceduralë të shtrirjes së efektit të ankimit të bashkëtëpandehurit nuk mund të shërbenin për të kapërcyer efektin e “gjësë së gjykuar”. Për këto arsye, Kolegji Penal konkludoi se vendimi i gjykatës së apelit ishte rezultat i zbatimit të gabuar të ligjit procedural dhe vendosi prishjen e tij dhe kthimin e çështjes për rishqyrtim në të njëjtën gjykatë, me tjetër trup gjykues. Decision no. 00-2025-1613 (255), dated 21.10.2025 of the Criminal College In this fundamental criminal procedural law case, the Criminal College of the Supreme Court analyzed the relationship between the criminal liability of legal entities and their right to benefit from special proceedings, specifically summary trial, guaranteeing the constitutional principles of due process and equality before the law. Key Holdings 1 “A legal entity acting as a defendant is not excluded from the right to request a summary trial. The impossibility of a ‘mathematical’ application of the 1/3 sentence reduction in the case of the sanction of ‘dissolution of the legal entity’ does not constitute a ground for prohibiting access to this trial procedure.” 2 “The ruling of the preliminary hearing judge accepting the request for a summary trial, when not appealed by the parties, becomes final and cannot be overturned sua sponte by the court of appeal in the absence of a specific ground of appeal contesting its legality.” Case Summary In this matter, the court examined the appeals filed by several defendants (natural persons) and corporate entities (legal entities), as well as the appeal of the Special Prosecution Office, against the decision of the Special Court of Appeal against Corruption and Organized Crime. The appellate court had overturned the first-instance court’s decision and remanded the case for retrial, ruling that the trial court’s decision was absolutely invalid due to the application of the summary trial procedure to legal entities. The Criminal College determined that the court of appeal had misapplied criminal procedural law, as the legal framework governing the criminal liability of legal entities does not bar them from accessing summary trials. According to the College, the fact that a legal entity might be sentenced to “dissolution of the entity,” a sanction to which a 1/3 sentence reduction cannot be mathematically applied, is not a ground to exclude these entities *a priori* from a summary trial. Such an restrictive interpretation violates the principles of equality before the law, legal certainty, and due process of law. Furthermore, the College emphasized that the decision of the preliminary hearing judge to grant the summary trial had not been appealed by the parties and, consequently, became final (*res judicata*). This barred the court of appeal from intervening *sua sponte* in the absence of an explicit ground of appeal challenging that ruling. Under these conditions, the procedural mechanisms for extending the scope of a co-defendant’s appeal could not be used to bypass the finality of the decision. Therefore, the Criminal College concluded that the appellate court’s decision resulted from a misapplication of procedural law, ordered its reversal, and remanded the case for retrial to the same court with a different judicial panel. Sentenza n. 00-2025-1613 (255), del 21.10.2025 del Collegio Penale In questo caso di fondamentale importanza per il diritto processuale penale, il Collegio Penale della Corte Suprema ha analizzato la relazione tra la responsabilità penale delle persone giuridiche e il loro diritto di accedere a riti speciali, nello specifico il giudizio abbreviato, a salvaguardia dei principi costituzionali del giusto processo e dell’uguaglianza dinanzi alla legge. Massime della Decisione 1 “La persona giuridica

Përgjegjësia në zinxhirët e furnizimit në të drejtën evropiane.

Shqip English Italiano Analizë Ligjore Ndërkombëtare International Legal Analysis Analisi Legale Internazionale E Drejta Tregtare Evropiane në Evolucion: CSDDD dhe Paradigma e Re e Përgjegjësisë Korporative në Zinxhirin Ekonomik Eevolving European Commercial Law: CSDDD and the New Corporate Liability Paradigm Across the Economic Supply Chain L’Evoluzione del Diritto Commerciale Europeo: La CSDDD e il Nuovo Paradigma della Responsabilità d’Impresa nella Filiera Economica Authors: Lorval Petani (CEO at Petani Law & Tax) & Hygerta A. Istrefi (Lawyer at Petani Law & Tax) E drejta tregtare evropiane po kalon një transformim, ku përgjegjësia nuk kufizohet më në marrëdhënien kontraktore bilaterale, por shtrihet në të gjithë zinxhirin ekonomik të furnizimit. Ky zhvillim është formalizuar përmes Direktivës (BE) 2024/1760 “Për kujdesin e detyruar të qëndrueshmërisë korporative” (Directive (EU) 2024/1760 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 on corporate sustainability due diligence and amending Directive (EU) 2019/1937 and Regulation (EU) 2023/2859), e cila përfaqëson një nga ndryshimet më të rëndësishme në të drejtën e BE-së të dekadës së fundit. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/1760/oj 1. Kuadri normativ i Bashkimit Evropian CSDDD-ja vendos detyrimin për ndërmarrjet e mëdha që të identifikojnë, parandalojnë, zbusin dhe adresojnë ndikimet negative në të drejtat e njeriut dhe mjedisin përgjatë “chain of activities”, që përfshin operacionet e tyre, filialet dhe partnerët e biznesit në zinxhirin e furnizimit. Një element i këtij regjimi është Neni 37 i Direktivës, i cili përcakton detyrimin për transpozim nga shtetet anëtare deri më 26 korrik 2026 dhe një aplikim të fazuar të detyrimeve deri në vitin 2029, në varësi të madhësisë së kompanive. Ky model me faza tregon se BE-ja nuk ka synuar një ndërhyrje të menjëhershme, por një transformim gradual të strukturës së përgjegjësisë korporative në ekonominë evropiane. 2. Implementimi kombëtar, rasti i Gjermanisë Një nga implementimet më të avancuara në këtë fushë është ligji gjerman Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz (LkSG) 📌 Teksti zyrtar: https://www.gesetze-im-internet.de/lksg/ Ky ligj, në fuqi nga 1 janari 2023, imponon detyrime për ndërmarrjet e mëdha që të identifikojnë rreziqet në zinxhirin e furnizimit, vendosin masa parandaluese, krijojnë mekanizma ankese dhe raportojnë mbi menaxhimin e riskut. Avantazhi kryesor i këtij modeli është krijimi i një sistemi të brendshëm “compliance” të detyrueshëm, i cili e shndërron kujdesin në zinxhir në një funksion organizativ të vazhdueshëm. Nga këndvështrimi i së drejtës tregtare, kjo përbën një zhvendosje nga përgjegjësia ex post (pas shkeljes) drejt përgjegjësisia ex ante (parandaluese). 3. Implementimi francez, modeli i përgjegjësisë civile Franca ka adoptuar një qasje më të avancuar në aspektin e përgjegjësisë përmes: Loi relative au devoir de vigilance des sociétés mères et des entreprises donneuses d’ordre (2017) 📌 Teksti zyrtar: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000034290626/ Ky ligj detyron kompanitë e mëdha franceze të krijojnë një “plan de vigilance” për të identifikuar dhe parandaluar rreziqet serioze në të drejtat e njeriut, shëndetin sigurinë, mjedisin, jo vetëm në aktivitetin e tyre direkt, por edhe në filialet dhe nënkontraktorët. Rëndësia e këtij modeli qëndron në faktin se ai krijon bazë për përgjegjësi civile direkte, duke lejuar paditë për dëme të shkaktuara nga mungesa e zbatimit të duhur të detyrimit të vigjilencës. Ndryshimi i Regjimit të Përgjegjësisë (Control-Based Liability) Tradicionalisht (Struktura Bilaterale): A → B (Kontratë) Modeli i Ri Evropian (Zinxhiri Ekonomik): A ↔ B ↔ C ↔ D Në nivel të përgjithshëm, CSDDD dhe ligjet kombëtare përfaqësojnë një ndryshim të rëndësishëm në të drejtën tregtare. Pasojat e këtij ndryshimi janë: përgjegjësia nuk kufizohet më në shkelje kontraktore direkte, por lidhet me kontrollin dhe ndikimin mbi riskun dhe me detyrimin për parandalim. Kjo sjell një koncept të ri, përgjegjësi e bazuar në kontroll (control-based liability). Regjimi i ri rrit ndjeshëm standardin e mbrojtjes në zinxhirët globalë të furnizimit, veçanërisht në sektorët me rrezik të lartë (tekstile, miniera, prodhim industrial). Kompanitë detyrohen të krijojnë sisteme të strukturuara monitorimi dhe raportimi, duke rritur transparencën dhe përgjegjshmërinë. Në plan afatgjatë, due diligence redukton riskun e proceseve gjyqësore dhe dëmtimit të reputacionit. CSDDD synon të krijojë një standard të unifikuar në BE, duke shmangur fragmentimin ligjor midis shteteve anëtare. Përparësitë & Ndikimi Rrit standardin e mbrojtjes në tekstile, miniera, prodhim industrial. Sisteme të strukturuara monitorimi dhe raportimi që shtojnë transparencën. Në plan afatgjatë, due diligence redukton riskun e proceseve dhe dëmit të reputacionit. Sfidat & Pasiguria Ligjore Kompanitë përballen me detyrime komplekse monitorimi që mund të jenë të kushtueshme. Konceptet si “adequate due diligence” dhe “appropriate measures” lënë hapësirë interpretimi. Përgjegjësia mund të shtrihet në subjekte që nuk janë nën kontroll të drejtpërdrejtë kontraktor. Shtetet anëtare mund të implementojnë standarde të ndryshme, duke krijuar divergjencë. Në Shqipëri, kuadri aktual mbetet i bazuar në parimet tradicionale të Kodit Civil dhe ligjit per shoqerite tregtare, ku përgjegjësia është kryesisht kontraktore dhe bilaterale. Aktualisht, nuk ekziston regjim i detyrueshëm i due diligence në zinxhirë furnizimi, nuk ka përgjegjësi të zgjeruar për nënkontraktorët dhe nuk ekziston detyrim monitorimi. Kjo krijon një hendek të dukshëm në raport me standardet e BE-së, veçanërisht në kontekstin e procesit të integrimit evropian. E drejta evropiane po evoluon drejt një modeli ku kontrata nuk është më kufiri i përgjegjësisë ligjore, por vetëm një element brenda një sistemi më të gjerë rregullator të kontrollit të riskut. Ky transformim përfaqëson një zhvendosje nga e drejta kontraktore tradicionale drejt një të drejte tregtare ku ndërmarrjet nuk vlerësohen vetëm për sjelljen e tyre direkte, por për mënyrën se si menaxhojnë ndikimin e tyre në të gjithë zinxhirin ekonomik global. Në këtë kuptim, CSDDD dhe ligjet kombëtare si ai gjerman dhe francez përbëjnë themelin e një qasjeje të re në të drejtën tregtare evropiane. European commercial law is undergoing a transformation, where liability is no longer confined to bilateral contractual relationships but extends across the entire economic supply chain. This development has been formalized through Directive (EU) 2024/1760 on “Corporate Sustainability Due Diligence” (Directive (EU) 2024/1760 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 on corporate sustainability due diligence and amending Directive (EU) 2019/1937 and Regulation (EU) 2023/2859), representing one of the most significant shifts in EU law over the past decade. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/1760/oj 1. The European Union Regulatory Framework The CSDDD establishes

AI in the Courtroom

English Shqip Italiano Insight & Jurisprudence AI in the Courtroom Colombia and the Netherlands as early case studies of judicial use of ChatGPT Co-authored by: Hygerta Istrefi & Lorval Petani The use of generative artificial intelligence in judicial reasoning has moved from theoretical debate to documented judicial practice. Two of the earliest and most frequently cited cases, one in Colombia and one in the Netherlands, illustrate how courts are beginning to engage with AI tools, while simultaneously raising important questions about transparency, reasoning, and judicial responsibility. “The integration of AI into courtrooms has shifted the boundaries of legal research, calling for a rigorous audit of transparency, responsibility, and the parameters of machine-assisted justice.” Case Profile I 1. Colombia: The Cartagena Labor Court First Labor Court of Cartagena (Juzgado primero laboral del circuito de Cartagena) — Decided: 30 January 2023 On 30 January 2023, presided over by Judge J. G, the court issued a landmark decision in a tutela case involving the protection of the fundamental rights of a minor diagnosed with autism spectrum disorder. What makes this case particularly significant is that the judge explicitly acknowledged the use of ChatGPT during the reasoning process, even including the precise prompts posed to the AI system and the verbatim outputs generated within the written ruling. Scope of AI Supporting Assistance: 1 Exemptions for Minors: Analyzing the legal treatment of healthcare co-payments/exemptions for minors with neurodevelopmental disabilities. 2 Procedural Actions: Clarifying the operational boundaries of constitutional tutela actions within Colombian jurisprudence. 3 Jurisprudential Guidance: Fetching broad references to existing supreme court precedents on constitutional healthcare access. Importantly, the court grounded its final decision in Colombian constitutional jurisprudence, including Sentencia T-674/2016, and emphasized that AI did not replace judicial reasoning but served as a supplementary, clarifying tool. Academic analysis describes this case as a landmark “pilot study” on the integration of generative AI into formal judicial decision-making (Perona & de la Rosa, 2025). Case Profile II 2. The Netherlands: District Court of Gelderland District Court of Gelderland — Decided: 7 June 2024 (ECLI:NL:RBGEL:2024:3636) A second key case emerged in the Netherlands, presenting a contrasting approach to generative tools. The case concerned a civil dispute between neighbors regarding the loss of solar panel efficiency caused by construction on an adjacent property. In calculating fair civil damages, the Dutch court explicitly referenced ChatGPT as one of the sources used for estimation purposes. Quantification of Losses using ChatGPT: Lifespan Estimated the average lifespan of solar panels (25–30 years, set by court at 27.5 years). Energy Pricing Aided in tracking the average price of electricity per kWh for compensation calculations. Loss Model Calculated overall compound economic loss due to shaded, reduced output. Unlike the Colombian case, however, the Dutch judgment did not specify which version of ChatGPT was used, what prompts were entered, or the methodological safeguards applied in verifying the accuracy of the AI-generated outputs. This omission has led to rigorous scholarly and professional discussions regarding transparency, reproducibility of judicial reasoning, and the evidentiary status of AI-generated information in contemporary civil decisions. A Paradigm Shift in Legal Reasonings These parallel developments highlight two distinct styles of judicial engagement with AI. While Colombia leaned toward absolute transparency by making the AI transcripts part of the official judicial record, the Dutch approach used AI as an informal, unverified analytical calculator. Together, they demonstrate that generative tools are already entering courtrooms to answer substantive legal and quantitative questions. Academic References Perona, R., & de la Rosa, Y. C. (2025). Unveiling AI in the courtroom: exploring ChatGPT’s impact on judicial decision-making through a pilot Colombian case study. AI & Society, 40, 2533-2540. https://doi.org/10.1007/s00146-024-01943-x District Court of Gelderland, 7 June 2024, ECLI:NL:RBGEL:2024:3636. Join the Conversation on LinkedIn How should courts manage AI transparency? Share your views with Petani Law Firm. Read & Discuss on LinkedIn Analizë & Jurisprudencë Inteligjenca Artificiale në Sallën e Gjyqit Kolumbia dhe Holanda si raste studimore të hershme të përdorimit gjyqësor të ChatGPT Bashkëautorë: Hygerta Istrefi & Lorval Petani Përdorimi i inteligjencës artificiale gjenative në arsyetimin gjyqësor ka kaluar nga një debat teorik në një praktikë gjyqësore të dokumentuar. Dy nga rastet më të hershme dhe më të cituara, një në Kolumbi dhe një në Holandë, ilustrojnë se si gjykatat kanë filluar të angazhohen met mjetet e IA-së, duke ngritur njëkohësisht pikëpyetje të rëndësishme mbi transparencën, arsyetimin dhe përgjegjësinë gjyqësore. “Integrimi i Inteligjencës Artificiale në sallat e gjyqit ka zhvendosur kufijtë e kërkimit ligjor, duke kërkuar një auditim rigoroz të transparencës, përgjegjësisë dhe parametrave të drejtësisë së asistuar nga makinat.” Profili i Rastit I 1. Kolumbia: Gjykata e Punës në Kartagjenë Gjykata e Parë e Punës e Qarkut të Kartagjenës (Juzgado primero laboral del circuito de Cartagena) — Vendosur më: 30 Janar 2023 Më 30 janar 2023, nën drejtimin e Gjyqtarit J. G, gjykata nxori një vendim historik në një rast tutela (padi kushtetuese) që përfshinte mbrojtjen e të drejtave themelore të një të mituri të diagnostikuar me çrregullim të spektrit të autizmit. Ajo që e bën këtë rast veçanërisht të rëndësishëm është se gjyqtari pranoi eksplicitisht përdorimin e ChatGPT gjatë procesit të arsyetimit, duke përfshirë madje edhe pyetjet e sakta të drejtuara sistemit të IA-së dhe përgjigjet tekstuale të gjeneruara brenda vendimit të shkruar. Fusha e Asistencës Mbështetëse të IA-së: 1 Përjashtimet për të Miturit: Analizimi i trajtimit ligjor të bashkëpagesave/përjashtimeve shëndetësore për të miturit me aftësi të kufizuara neurozhvillimore. 2 Veprimet Procedurale: Sqarimi i kufijve operacionalë të aksioneve kushtetuese të llojit tutela brenda jurisprudencës kolumbiane. 3 Udhëzimi Jurisprudencial: Marrja e referencave të përgjithshme mbi precedentët ekzistues të gjykatës supreme lidhur me qasjen kushtetuese në kujdesin shëndetësor. Gjithashtu, është e rëndësishme të theksohet se gjykata e bazoi vendimin e saj përfundimtar në jurisprudencën kushtetuese kolumbiane, përfshirë Sentencia T-674/2016, dhe nënvizoi se IA nuk e zëvendësoi arsyetimin gjyqësor, por shërbeu si një mjet plotësues dhe sqarues. Analiza akademike e përshkruan këtë rast si një “studim pilot” historik mbi integrimin e IA gjenative në vendimmarrjen zyrtare gjyqësore (Perona & de la Rosa, 2025). Profili i Rastit II 2.

Vendimi nr. 00-2025-4321 (550), Datë 26.11.2025 i Kolegjit Civil

Vendimi nr. 00-2025-4321 – Petani Law & Tax Analizë Juridike • KCGJL Vendimi nr. 00-2025-4321 (550) Sq En It Vendimi nr. 00-2025-4321 (550), datë 26.11.2025 i Kolegjit Civil Shkalla e lidhjes familjare ka ndikim të drejtpërdrejtë jo vetëm mbi legjitimimin aktiv të subjektit për të kërkuar dëmshpërblimin për shkak të vdekjes së familjarit, por edhe mbi nivelin e këtij dëmshpërblimi. Këto subjekte, si rregull, nuk pësojnë të njëjtën shkallë të dëmit moral dhe ekzistencial, krahasuar me familjen e ngushtë si njësinë bazë ose me personat në bashkëjetesë. Ka rezultuar se, paditësi është vëllai i të ndjerit, ndërsa paditësit e tjerë janë nipër e mbesa të të ndjerit, i cili ka vdekur si rezultat i kontaktit me rrymën elektrike, më 18.05.2013. Paditësit kanë pretenduar se vdekja ka ndodhur për faj të të paditurit, shoqërisë “Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike” SHA (OSHEE), duke qenë se kjo e fundit nuk ka marrë të gjitha masat e duhura teknike që do të mundësonin shmangen e aksidentit. Duke iu referuar lidhjes së gjinisë, paditësit kanë pretenduar se vdekja u ka shkaktuar dëm jopasuror. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Fier pranoi padinë dhe detyroi palën e paditur të paguajë dëmshpërblim jopasuror në formën e dëmit moral dhe ekzistencial. Gjykata e Apelit Vlorë vendosi lënien në fuqi të këtij vendimi. KCGJL konstaton se fillimisht i janë drejtuar gjykatës me një padi të parë bashkëshortja, fëmijët dhe nipërit e të ndjerit. Në çështjen objekt gjykimi, një padi e dytë është paraqitur nga të afërmit e tjerë (vëllai, nipërit dhe mbesat). Arsyetimi i Gjykatës Kolegji thekson se shkalla e lidhjes familjare dhe ndjesore ka ndikim të drejtpërdrejtë mbi dëmshpërblimin. Gjykatat e faktit, duke iu referuar vendimit unifikues nr. 12/2007, kanë aplikuar dëmshpërblime jopasurore në masën ¼ ose ½ e dëmit biologjik, pa dhënë argumentimin e nevojshëm. Asnjë prej gjykatave nuk ka evidentuar arsyen pse ka aplikuar këtë nivel të lartë dëmshpërblimi, megjithëse raporti i lidhjes së gjakut ishte shumë më i largët se ai i familjarëve të afërt si prindërit, fëmijët apo bashkëshorti. Këta subjekte, si rregull, nuk pësojnë të njëjtën shkallë të dëmit moral dhe ekzistencial. Duke marrë parasysh rrethin e ngushtë familjar, Kolegji vlerëson se është e papranueshme që të afërm të tillë si “nipërit dhe mbesat” të përfitojnë të njëjtën masë dëmshpërblimi. KCGJL çmon se vendimi i gjykatës së apelit është rrjedhojë e mosrespektimit të ligjit material dhe procedural. Për pasojë, vendimi duhet të prishet dhe çështja të kthehet për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm. Decision no. 00-2025-4321 (550), dated 26.11.2025 of the Civil College The degree of family relationship has a direct impact not only on the active standing (locus standi) of a subject to claim compensation due to the death of a family member, but also on the quantitative level of such compensation. As a rule, these relatives do not suffer the same degree of moral and existential damage compared to the immediate family as the core unit or cohabiting partners. It was established that the primary plaintiff is the brother of the deceased, while the other plaintiffs are nieces and nephews of the deceased, who passed away following contact with an electrical current on 18.05.2013. The plaintiffs claimed that the death occurred due to the fault of the defendant, “Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike” SHA (OSHEE), as the latter failed to implement the necessary technical measures to prevent the accident. Referencing their family relationship, the plaintiffs claimed non-pecuniary damages. The District Court of Fier accepted the lawsuit, ordering the defendant to pay non-pecuniary damages for moral and existential harm. The Court of Appeal of Vlora upheld this decision. The Civil Chamber of the Supreme Court (KCGJL) notes that initially, a first lawsuit had already been submitted by the immediate family—specifically the wife, children, and grandchildren. In the current case, this second lawsuit was brought forward by more distant relatives (the brother, nieces, and nephews). Court Reasoning The College emphasizes that the proximity of the familial and emotional bond directly dictates the compensation thresholds. The lower courts, referring to Unified Decision no. 12/2007, awarded non-pecuniary damages amounting to ¼ or ½ of biological damage without offering the necessary legal reasoning. Neither court clarified why such high levels of compensation were granted, despite the blood relation being substantially more distant than that of immediate family members like parents, children, or a spouse. These subjects, as a rule, do not endure the equivalent level of moral and existential trauma. Taking the inner family circle into account, the College deems it unacceptable for collateral relatives such as nieces and nephews to receive matching compensation amounts. The KCGJL finds that the appeal court’s ruling stems from a failure to comply with substantive and procedural law. Consequently, the decision must be overturned, and the case remanded for retrial to the Court of Appeal of General Jurisdiction. Sentenza n. 00-2025-4321 (550), del 26.11.2025 del Collegio Civile Il grado di parentela influisce direttamente non solo sulla legittimazione attiva del soggetto a richiedere il risarcimento del danno per il decesso di un familiare, ma anche sull’entità del risarcimento stesso. Di norma, tali soggetti non subiscono lo stesso grado di danno morale ed esistenziale rispetto alla famiglia ristretta intesa come nucleo essenziale o ai conviventi. È emerso che il ricorrente è il fratello del defunto, mentre gli altri ricorrenti sono nipoti dello stesso, deceduto a causa di una scossa elettrica in data 18.05.2013. I ricorrenti hanno sostenuto che il decesso sia avvenuto per colpa della convenuta, la società “Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike” SHA (OSHEE), in quanto quest’ultima non ha adottato le adeguate misure tecniche atte ad evitare l’incidente. In virtù del loro legame di parentela, i ricorrenti hanno richiesto il risarcimento del danno non patrimoniale. Il Tribunale Distrettuale di Fier ha accolto la domanda, condannando la parte convenuta al pagamento del danno non patrimoniale sotto forma di danno morale ed esistenziale. La Corte d’Appello di Valona ha confermato tale decisione. Il Collegio Civile della Corte Suprema (KCGJL) osserva che, inizialmente, un primo ricorso era già

Vendimi nr. 00-2025-4036 (528), Datë 12.11.2026 i Kolegjit Civil

Vendimi nr. 00-2025-4036 (528) – Petani Law & Tax Analizë Juridike • KCGJL Vendimi nr. 00-2025-4036 (528) Sq En It Vendimi nr. 00-2025-4036 (528), datë 12.11.2026 i Kolegjit Civil Në marrëdhëniet e qirasë, kërkimi për lirimin dhe dorëzimin e sendit i takon vetëm qiradhënësit ndërsa qiramarrësi i ri nuk legjitimitet të kërkojë drejtpërdrejt këtë detyrim ndaj poseduesit aktual. Parashikimi i investimeve në kontratë nuk ndryshon natyrën e saj si kontratë qiraje dhe kompensimi i tyre kushtëzohet nga miratimi i qiradhënësit. Palët kanë lidhur kontrata qiraje për përdorimin e ambienteve në administrim të një universiteti. Pas përfundimit të kontratës, qiramarrësi nuk ka dorëzuar ambientin. Universiteti ka lidhur kontratë të re qiraje me një subjekt tjetër, i cili ka kërkuar lirimin e ambientit dhe shpërblim për përdorimin e tij. Ndërkohë, qiramarrësi i mëparshëm ka kërkuar njohjen e investimeve dhe rilidhjen e kontratës. Gjykata e shkallës së parë ka rrëzuar padinë e qiramarrësit të ri për mungesë legjitimiteti aktiv dhe ka detyruar qiramarrësin e mëparshëm të lirojë ambientin dhe të paguajë shpërblim për përdorimin. Ajo ka pranuar pjesërisht kërkesën për kompensimin e investimeve dhe ka rrëzuar kërkimet për rilidhjen e kontratës dhe fitimin e munguar. Gjykata e apelit ka lënë në fuqi vendimin e shkallës së parë, duke ndarë të njëjtin arsyetim si për legjitimitetin, ashtu edhe për trajtimin e investimeve dhe detyrimin për lirimin e sendit. Arsyetimi i Gjykatës (KCGJL) KCGJL çmon se paditësi (qiramarrësi i ri) nuk ka legjitimitet aktiv për të kërkuar lirimin e sendit, pasi kjo e drejtë i takon vetëm qiradhënësit. Mbajtja e sendit pas përfundimit të kontratës përbën posedim të paligjshëm. Sa i përket investimeve, KCGJL thekson se natyra juridike e kontratës nuk ndryshon për shkak të parashikimit të tyre dhe se kompensimi i investimeve duhet të vlerësohet në përputhje me kushtet kontraktore, veçanërisht me kërkesën për miratim nga qiradhënësi. Për këtë arsye, vendimi i gjykatës së apelit vlerësohet pjesërisht i cenueshëm në këtë drejtim. Në përfundim, KCGJL ka vendosur lënien në fuqi të vendimit të gjykatës së apelit për pjesën që lidhet me rrëzimin e padisë për mungesë legjitimiteti dhe detyrimin për lirimin e sendit dhe cenim i pjesshëm i vendimit të apelit për pjesën që lidhet me investimet dhe natyrën juridike të kontratës. Decision no. 00-2025-4036 (528), dated 12.11.2026 of the Civil College In lease relationships, the claim for the vacation and delivery of the property belongs solely to the lessor, whereas the new lessee lacks active standing to directly demand this obligation from the current possessor. The inclusion of investment provisions in the contract does not alter its legal nature as a lease agreement, and their compensation remains conditional upon the lessor’s approval. The parties entered into lease contracts for the use of premises administered by a university. Upon the expiration of the contract, the previous lessee failed to vacate the premises. The university subsequently concluded a new lease agreement with another entity, which then sought the release of the property and compensation for its continued use. Meanwhile, the former lessee requested recognition of their investments and the renewal of the lease contract. The court of first instance dismissed the new lessee’s lawsuit due to a lack of active standing and ordered the former lessee to vacate the premises and pay compensation for usage. It partially granted the request for investment compensation while dismissing the claims for contract renewal and lost profits. The court of appeal upheld the first instance decision, sharing the same reasoning regarding legal standing, the handling of investments, and the obligation to release the property. Court Reasoning (KCGJL) The Civil Chamber of the Supreme Court (KCGJL) assesses that the plaintiff (the new lessee) does not possess active standing to demand the vacation of the property, as this right belongs exclusively to the lessor. Retaining the property after the contract expires constitutes unlawful possession. Regarding the investments, the KCGJL stresses that the legal nature of the contract does not change because of such provisions, and investment compensation must be evaluated in compliance with the contractual terms, specifically the requirement of prior approval by the lessor. Therefore, the decision of the court of appeal is deemed partially vulnerable in this regard. In conclusion, the KCGJL decided to uphold the court of appeal’s decision regarding the dismissal of the lawsuit due to lack of standing and the obligation to vacate the property, while partially overturning the appellate decision concerning the investments and the legal nature of the contract. Sentenza n. 00-2025-4036 (528), del 12.11.2026 del Collegio Civile Nei rapporti di locazione, la richiesta di rilascio e consegna del bene spetta esclusivamente al locatore, mentre il nuovo conduttore non è legittimato ad esigere direttamente tale adempimento dall’attuale possessore. La previsione di investimenti nel contratto non ne muta la natura giuridica di contratto di locazione e il loro indennizzo è subordinato all’approvazione del locatore. Le parti hanno stipulato contratti di locazione per l’utilizzo di locali amministrati da un’università. Alla scadenza del contratto, il precedente conduttore non ha rilasciato l’immobile. L’università ha quindi stipulato un nuovo contratto di locazione con un altro soggetto, il quale ha richiesto lo sgombero dei locali e un indennizzo per il loro utilizzo. Nel frattempo, il precedente conduttore ha richiesto il riconoscimento degli investimenti effettuati e il rinnovo del contratto. Il tribunale di primo grado ha respinto la causa del nuovo conduttore per difetto di legittimazione attiva e ha condannato il precedente conduttore al rilascio dell’immobile e al pagamento di un’indennità d’uso. Ha accolto parzialmente la domanda di compensazione degli investimenti, respingendo le richieste di rinnovo contrattuale e di lucro cessante. La corte d’appello ha confermato la decisione di primo grado, condividendo la medesima motivazione sia sulla legittimazione che sul trattamento degli investimenti e sull’obbligo di rilascio del bene. Ragionamento della Corte (KCGJL) Il Collegio Civile della Corte Suprema (KCGJL) ritiene che l’attore (il nuovo conduttore) sia privo di legittimazione attiva per richiedere il rilascio del bene, in quanto tale diritto spetta unicamente al locatore. La detenzione del bene dopo la scadenza del contratto costituisce un possesso illegittimo. Per quanto

Takim ndërinstitucional ndërmjet Kryetarit të Dhomës së Avokatisë Durrës, z. Petani, së bashku me përfaqësues të Dhomës së Avokatisë, dhe Drejtorit të IEVP-së, z. Mazrreku, me stafin e tij mbështetës.

Takim Ndërinstitucional – Dhoma e Avokatisë Durrës & IEVP Takim Ndërinstitucional: Bashkëpunim për Drejtësi Sot u zhvillua një takim ndërinstitucional ndërmjet Kryetarit të Dhomës së Avokatisë Durrës, z. Petani, së bashku me përfaqësues të Dhomës së Avokatisë, dhe Drejtorit të IEVP-së, z. Mazrreku, me stafin e tij mbështetës. Takimi u zhvillua në kuadër të forcimit të bashkëpunimit institucional dhe shkëmbimit të mendimeve mbi çështje me interes të përbashkët, me fokus garantimin e një komunikimi sa më efektiv dhe koordinimin e praktikave të punës së përditshme. Gjithashtu, u diskutua mbi rëndësinë e bashkërendimit ndërmjet institucioneve për respektimin e të drejtave procedurale, rritjen e efikasitetit në ofrimin e shërbimeve dhe krijimin e një bashkëpunimi të qëndrueshëm në funksion të përmbushjes së detyrimeve ligjore dhe institucionale. Galeria e Fotove

Kur drejtësia korrigjon vetveten ! – Lorval Petani

Kur drejtësia korrigjon vetveten! – Petani Law & Tax Analizë • Opinion Kur drejtësia korrigjon vetveten! Sq En Prej disa javësh kam ndjekur me vëmendje vendimet e fundit të Gjykatës Europiane të të Drejtave të Njeriut lidhur me procesin e vettingut në Shqipëri. Fillimisht u diskutuan rastet Sevdari, Cani dhe së fundmi Metalla. Tashmë, me publikimin e çështjeve Elezi, Osmani dhe Kadana, duket se nuk kemi më të bëjmë vetëm me raste individuale, por me një debat shumë më të gjerë mbi mënyrën se si u zbatua një nga reformat më të rëndësishme të shtetit shqiptar. Dua të jem transparent me lexuesit e mi: Ferdinand Elezin e kam mik personal prej shumë vitesh. Por pikërisht për këtë arsye jam përpjekur gjithmonë ta shoh çështjen e tij jo përmes miqësisë, por përmes fakteve juridike dhe vendimeve gjyqësore. Faktet sot tregojnë se Gjykata e Strasburgut po ndërton një jurisprudencë që meriton të analizohet me seriozitet nga juristët, institucionet dhe vetë politika. Askush nuk mund të mohojë se reforma në drejtësi ishte e nevojshme. Sistemi kishte nevojë për pastrim, transparencë dhe rikthim të besimit publik. Por po aq e rëndësishme është të pranojmë se çdo reformë, sado e domosdoshme të jetë, mbetet një veprimtari njerëzore dhe për pasojë nuk është e pagabueshme. Nëse një pjesë e vendimeve të vettingut po korrigjohen nga Strasburgu, kush mban përgjegjësi për dëmin profesional, akademik, moral dhe financiar të shkaktuar ndaj atyre që rezultuan të cenuar padrejtësisht? Sepse një shtet i fortë nuk matet vetëm nga aftësia për të marrë vendime, por edhe nga aftësia për të reflektuar mbi to. Pas çdo gjyqtari apo prokurori të larguar nga sistemi nuk qëndron vetëm një dosje administrative. Qëndrojnë vite studimi, eksperiencë profesionale, reputacion, sakrifica personale dhe familje që kanë përjetuar pasojat e atyre vendimeve. Kur një vendim korrigjohet nga një gjykatë ndërkombëtare, nuk është në diskutim vetëm fati i individit që e fiton çështjen, por edhe cilësia e procesit që e prodhoi atë vendim. Dhe ndoshta, kjo është prova e radhës që duhet të kalojë drejtësia shqiptare. For several weeks, I have been closely following the latest decisions of the European Court of Human Rights regarding the vetting process in Albania. Initially, the cases of Sevdari, Cani, and most recently Metalla were discussed. Now, with the publication of the Elezi, Osmani, and Kadana cases, it seems we are no longer dealing with just individual cases, but with a much broader debate on how one of the most important reforms in the Albanian state was implemented. I want to be transparent with my readers: I have been a personal friend of Ferdinand Elezi for many years. But for that very reason, I have always tried to view his case not through friendship, but through legal facts and judicial decisions. Today, the facts show that the Strasbourg Court is building a jurisprudence that deserves to be analyzed with seriousness by jurists, institutions, and politics itself. No one can deny that justice reform was necessary. The system needed cleaning, transparency, and the restoration of public trust. But it is equally important to acknowledge that every reform, no matter how necessary, remains a human activity and, consequently, is not infallible. If a portion of the vetting decisions are being corrected by Strasbourg, who bears the responsibility for the professional, academic, moral, and financial damage caused to those who were unfairly harmed? Because a strong state is measured not only by its ability to make decisions, but also by its ability to reflect upon them. Behind every judge or prosecutor removed from the system, there is more than just an administrative file. There are years of study, professional experience, reputation, personal sacrifices, and families who have experienced the consequences of those decisions. When a decision is corrected by an international court, it is not just the fate of the individual who wins the case that is in question, but also the quality of the process that produced that decision. And perhaps, this is the next test that Albanian justice must pass.

Vendimi nr. 00-2025-3686 (473), Datë 28.10.2025 i Kolegjit Civil

Vendimi nr. 00-2025-3686 – Petani Law & Tax Analizë Juridike • KCGJL Vendimi nr. 00-2025-3686 Sq En It Vendimi nr. 00-2025-3686, datë 28.10.2025 i Kolegjit Civil Në rastet e ndërhyrjeve të paligjshme me ndërtim mbi truallin e pronarit, nga organi publik, duke qenë se pasuria truall nuk ka humbur, por është bashkuar me ndërtesën duke krijuar një send të vetëm, gjykata duhet të konsiderojë kërkesën e pronarit të truallit për njohjen e të drejtës së pronësisë mbi pjesë të vecanta të ndërtimit që janë në posedim të organit publik dhe jo të rrëzojë padinë me arsyetimin se paditësi duhet të ngrinte padinë e rivendikimit. Me vendimin e KKKP të Bashkisë Shkodër, në favor të trashëgimtarëve (ku bën pjesë edhe paditësi), është kthyer një sipërfaqe trualli prej 3910 m², regjistruar pranë Zyrës së Hipotekës Shkodër, datë 27.04.1994. Nga ana e Këshillit të Rregullimit të Territorit në Bashkinë Shkodër, datë 16.06.1993, është dhënë leje ndërtimi për një pallat 6-katësh me dy seksione, që përfshihet në truallin që i është kthyer ish-pronarëve. Pas ndërtimit të objektit, Enti Kombëtar i Banesave, e ka regjistruar titullin e pronësisë në favor të tij dhe më pas, apartamentet që përfshihen në godinën në fjalë, i janë shpërndarë personave që përfitojnë statusin si “të pastrehë”. Paditësi i është drejtuar gjykatës me padinë të cilën ia kundrejton palëve të paditura, Bashkisë Shkodër dhe Drejtorisë Rajonale të Entit Kombëtar të Banesave, duke kërkuar detyrimin për të na njohur bashkëpronar mbi objektin e ndërtuar. Arsyetimi i Gjykatës Gjykata e Rrethit Shkodër e rrëzoi padinë, duke vlerësuar se ndërtimi është i paligjshëm. Gjykata e Apelit Shkodër, ka vendosur prishjen e vendimit të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Shkodër me arsyetimin se paditësi duhet të ngrinte padinë e rivendikimit. KCGJL çmon se mosmarrëveshja lidhet me të drejtën subjektive të pronësisë dhe mbrojtjen e saj ndaj ndërhyrjeve të paligjshme. Sipas nenit 41 e vijues të Kushtetutës njihen disa forma të kompesimit të të drejtës së pronësisë, që janë rezultat i shpronësimit ligjor nga shteti ose me pagesën në vlerë në rastet e pamundësisë së kthimit të sendit, ose me njësi ndërtimore në rastet kur trualli investohen për ndërtim. Në konsideratë të faktit se njësitë e shërbimit të pretenduara ishin ende në pronësi të shtetit, gjykata e apelit duhet t’i japë në rigjykim një përgjigje ezauruese kërkimeve të palës paditëse. Për këtë arsye KCGJL vlerëson se shkaqet e ngritura nga pala paditëse përmbajnë çështje të mënyrës së zbatimit të ligjit procedural e material. Për pasojë vendimi i kësaj gjykate duhet të prishet dhe çështja të kthehet për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm. Decision no. 00-2025-3686, dated 28.10.2025 of the Civil College In cases of illegal construction on the owner’s land by a public body, since the land estate has not vanished but has merged with the building to create a single item, the court must consider the landowner’s request for the recognition of property rights over specific parts of the building in the possession of the public body, rather than dismissing the lawsuit on the grounds that the plaintiff should have filed a claim for restitution (reivindicatio). With the decision of the Property Restitution and Compensation Commission of Shkodra Municipality, in favor of the heirs (of whom the plaintiff is part), a plot of land of 3910 m² was returned, registered with the Shkodra Mortgage Office on 27.04.1994. By the Council of Territorial Regulation of Shkodra Municipality, on 16.06.1993, a construction permit was granted for a 6-story building with two sections, included in the land returned to the former owners. After the construction of the object, the National Housing Entity registered the title of ownership in its favor, and subsequently, the apartments included in the building in question were distributed to persons who benefit from the “homeless” status. The plaintiff approached the court with a lawsuit directed against the defendants, the Municipality of Shkodra and the Regional Directorate of the National Housing Entity, seeking the obligation to recognize the plaintiff as a co-owner of the constructed object. Court Reasoning The Shkodra District Court rejected the lawsuit, assessing that the construction is illegal. The Shkodra Court of Appeal decided to overturn the District Court’s decision, arguing that the plaintiff should have filed a claim for restitution. The Civil Chamber of the Supreme Court (KCGJL) assesses that the dispute relates to the subjective right of ownership and its protection against illegal interventions by third parties or public bodies. According to Article 41 and following of the Constitution, several forms of compensation for the right of ownership are recognized, which are the result of legal expropriation by the state, either by payment in value in cases of impossibility of returning the object, or with construction units in cases where the land is invested for construction. Considering that the claimed service units were still owned by the state, the court of appeal must provide an exhaustive answer in the retrial to the plaintiff’s requests regarding whether or not they can judicially restore the subjective right of ownership over the land affected by the defendant’s construction, and whether they had chosen the appropriate procedural remedy to realize this right. Consequently, the decision of that court must be overturned and the case returned for retrial to the Court of Appeal of General Jurisdiction. Sentenza n. 00-2025-3686, del 28.10.2025 del Collegio Civile Nei casi di interventi illegali con costruzione sul terreno del proprietario da parte di un ente pubblico, dato che il bene immobile (terreno) non è andato perduto, ma è stato unito all’edificio creando un’unica entità, il tribunale deve considerare la richiesta del proprietario del terreno per il riconoscimento del diritto di proprietà su singole parti dell’edificio in possesso dell’ente pubblico, invece di respingere l’azione con la motivazione che il ricorrente avrebbe dovuto presentare un’azione di rivendicazione. Con la decisione della Commissione di Restituzione e Compensazione delle Proprietà del Comune di Scutari, a favore degli eredi (di cui fa parte anche il ricorrente), è stata restituita una superficie di terreno di 3910 m², registrata presso l’Ufficio Ipotecario

SUBSCRIPTION

Subscribe to our blog

“Petani Law Firm” was founded in 2010 as a law firm with a simple idea, to build a place where lawyers can provide quality, correct and transparent service while professionally engaging to protect the rights of clients.

Office Hours
Monday – Saturday

08.00– 16.00

en_USEnglish