Zgjerimi i fushës së mbrojtjes ligjore në projektligjin për pagesat e vonuara: përfshirja e personave fizikë tregtarë dhe profesioneve të lira
Projektligji i ri për “Pagesat e vonuara dhe detyrimet kontraktore dhe tregtare” përfaqëson një zhvillim të rëndësishëm në procesin e përafrimit të legjislacionit shqiptar me standardet e Bashkimit Evropian, duke reflektuar në mënyrë më të plotë frymën e Direktivës dhe parimet e sigurisë juridike e të mbrojtjes efektive të subjekteve që ushtrojnë veprimtari ekonomike.
Një nga aspektet që ka paraqitur debat në praktikën ligjore dhe gjyqësore lidhet me konceptin e “sipërmarrjes” dhe subjektet që përfshihen në fushën e zbatimit të ligjit. Në formulimin ekzistues të ligjit shqiptar, ndryshe nga sa parashikon Direktiva Evropiane, mbeteshin jashtë mbrojtjes subjektet që ushtronin aktivitet ekonomik në cilësinë e personit fizik tregtar apo profesionit të lirë.
Kjo qasje u reflektua edhe në jurisprudencën e Gjykatës Kushtetuese, e cila evidentoi se ligjvënësi kishte përcaktuar si subjekte të marrëdhënieve juridike tregtare kryesisht shoqëritë tregtare, duke përjashtuar personin fizik tregtar nga ky regjim juridik. Për pasojë, këto subjekte nuk përfitonin nga mekanizmat dhe garancitë që ofronte ligji për pagesat e vonuara.
Riformulimi i "Sipërmarrjes"
Në këtë kontekst, projektligji sjell një riformulim thelbësor të nocionit “sipërmarrje”, duke përcaktuar se:
"“Sipërmarrje” është çdo formë organizimi ose subjekt, me përjashtim të një autoriteti publik, që vepron në kuadër të veprimtarisë së tij të pavarur ekonomike apo profesionale, edhe kur kjo veprimtari ushtrohet nga një person i vetëm, si person fizik tregtar apo profesion i lirë."
Ky ndryshim i ri zgjeron mbrojtjen ligjore drejtpërdrejt ndaj individëve të vetëpunësuar dhe konsolidon barazinë e plotë kontraktore.
Në qëndrimet dhe analizat tona të mëparshme kemi theksuar se, në dritën e Kushtetutës, të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe detyrimeve që burojnë nga procesi i integrimit evropian, legjislacioni shqiptar duhet të garantojë trajtim të barabartë dhe mjete juridike efektive për çdo subjekt që ushtron në mënyrë të pavarur një aktivitet ekonomik apo profesional.
Ky riformulim përbën një hap të rëndësishëm drejt harmonizimit të plotë me Direktivën Evropiane, duke zgjeruar mbrojtjen ligjore edhe ndaj personave fizikë tregtarë dhe profesioneve të lira, si dhe duke konsoliduar më tej parimin e aksesit efektiv në të drejta dhe të barazisë në marrëdhëniet tregtare.
Korniza e Vjetër
Përjashtimi i Profesioneve të Lira
Vetëm shoqëritë tregtare gëzonin mbrojtjen e plotë për kamatëvonesat kontraktore. Personat fizikë tregtarë dhe profesionet e lira mbeteshin jashtë garancisë.
Drafti i Ri
Harmonizim i Plotë me BE-në
Zgjerim i plotë i mbrojtjes ligjore. Çdo individ apo profesionist që operon në mënyrë të pavarur gëzon të drejta dhe barazi absolute kontraktore.
Projektligji i Plotë Legjislativ
Shkarkoni dokumentin zyrtar Word (DOCX) të projektligjit të ri për rregullimin e detyrimeve kontraktore.
Shkarko DOCX
"Siguria juridike në tregun shqiptar arrihet vetëm përmes garantimit të barazisë së plotë kontraktore për çdo sipërmarrës dhe profesionist të lirë."
The New Draft Law on "Late Payments": Expanding Protection for Sole Traders and Liberal Professions
The new draft law on "Late payments and contractual and commercial obligations" represents a major development in the process of aligning Albanian legislation with European Union standards. It fully reflects the spirit of the EU Directive and the principles of legal certainty and effective protection of economic operators.
One of the aspects that has generated debate in legal and judicial practice relates to the concept of "undertaking" and the entities included within the scope of the law. In the existing formulation of Albanian law, unlike the provisions of the European Directive, entities carrying out economic activities as sole traders (physical commercial persons) or liberal professionals were excluded from this protection.
This approach was also reflected in the jurisprudence of the Constitutional Court, which pointed out that the legislator had defined commercial legal relations entities mainly as commercial companies, excluding sole proprietors from this legal regime. Consequently, these entities did not benefit from the mechanisms and guarantees provided by the law on late payments.
The New Definition of "Undertaking"
In this context, the draft law introduces a fundamental reformulation of the term "undertaking", specifying that:
"“Undertaking” is any form of organization or entity, except for a public authority, acting in the framework of its independent economic or professional activity, even when this activity is carried out by a single person, such as a sole trader or a liberal professional."
This adjustment broadens legal protections directly to self-employed individuals and strengthens contractual equality.
In our previous analyses and legal positions, we emphasized that in light of the Constitution, the European Convention on Human Rights, and obligations arising from the EU integration process, Albanian legislation must guarantee equal treatment and effective legal remedies for any entity independently exercising an economic or professional activity.
This reformulation represents an important step towards full harmonization with the European Directive, extending legal protection to physical commercial persons and liberal professions, and further consolidating the principle of effective access to rights and equality in commercial relations.
Previous Framework
Exclusion of Liberal Professions
Only corporate entities enjoyed full protection against late contractual payments. Sole proprietors and freelancers were excluded from these key guarantees.
New Draft Law
Full EU Alignment
Comprehensive legal protection. Every individual or professional operating independently is granted complete contractual equality and rights.
Official Draft Legislation Document
Download the official Word Document (DOCX) of the new draft law on late payments and contractual obligations.
Download DOCX
"Legal certainty in the Albanian market can only be achieved by ensuring absolute contractual equality for every entrepreneur and freelancer."
Il nuovo disegno di legge sui "Ritardi nei pagamenti": Ampliamento della tutela per ditte individuali e libere professioni
Il nuovo disegno di legge sui "Ritardi nei pagamenti e sulle obbligazioni contrattuali e commerciali" rappresenta uno sviluppo significativo nel processo di allineamento della legislazione albanese agli standard dell'Unione Europea, riflettendo pienamente lo spirito della Direttiva e i principi di certezza del diritto e di tutela effettiva dei soggetti che esercitano un'attività economica.
Uno degli aspetti che ha suscitato dibattito nella pratica legale e giudiziaria riguarda il concetto di "impresa" e i soggetti inclusi nel campo di applicazione della legge. Nella formulazione attuale della legge albanese, a differenza di quanto previsto dalla Direttiva Europea, i soggetti che svolgevano attività economica in qualità di ditta individuale o libero professionista rimanevano esclusi da tale tutela.
Questo approccio si è riflesso anche nella giurisprudenza della Corte Costituzionale, la quale ha evidenziato che il legislatore aveva identificato come soggetti dei rapporti giuridici commerciali principalmente le società commerciali, escludendo da questo regime giuridico le ditte individuali. Di conseguenza, questi soggetti non beneficiavano dei meccanismi e delle garanzie offerti dalla legge sui ritardi nei pagamenti.
La Nuova Definizione di "Impresa"
In questo contesto, il disegno di legge apporta una riformulazione fondamentale della nozione di "impresa", stabilendo che:
"“Impresa” è qualsiasi forma di organizzazione o soggetto, ad esclusione di un'autorità pubblica, che agisce nell'ambito della propria attività economica o professionale indipendente, anche quando tale attività è esercitata da una singola persona, come ditta individuale o libero professionista."
Questa modifica estende le tutele legali direttamente ai lavoratori autonomi e consolida l'uguaglianza contrattuale.
Nelle nostre precedenti analisi e posizioni legali abbiamo sottolineato che, alla luce della Costituzione, della Convenzione Europea dei Diritti dell'Uomo e degli obblighi derivanti dal processo di integrazione europea, la legislazione albanese deve garantire parità di trattamento e ricorsi giuridici effettivi per qualsiasi soggetto che eserciti in modo indipendente un'attività economica o professionale.
Questa riformulazione costituisce un passo importante verso la piena armonizzazione con la Direttiva Europea, estendendo la tutela legale anche alle ditte individuali e alle libere professioni, e consolidando ulteriormente il principio dell'accesso effettivo ai diritti e dell'uguaglianza nei rapporti commerciali.
Precedente Quadro
Esclusione delle Libere Professioni
Solo le società di capitali e commerciali godevano della protezione sui ritardi dei pagamenti contrattuali. Le ditte individuali e i freelancer rimanevano esclusi.
Nuovo Disegno
Allineamento UE Completo
Protezione legale estesa a 360 gradi. Ogni singolo professionista o ditta individuale che opera in modo indipendente riceve diritti e tutele contrattuali paritari.
Documento Legislativo Completo
Scarica il documento Word (DOCX) ufficiale del disegno di legge relativo alla disciplina dei pagamenti commerciali ritardati.
Scarica DOCX
"La certezza del diritto nel mercato albanese si realizza solo garantendo la piena uguaglianza contrattuale a ciascun imprenditore e libero professionista."
Italian 
English 
Albanian