E Drejta e Pronësisë 23 KORRIK 2025

Bashkëpronësia: Parimi i Unanimitetit në Tjetërsim

Jurisprudenca e KCGJL

Vendimi nr. 00-2025-3030 (383)

Në një vendim qartësues për marrëdhëniet juridike të pronësisë, Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë ka trajtuar kufijtë e disponimit të sendit kur ai ndodhet në regjimin e bashkëpronësisë, duke bërë një ndarje të prerë midis pjesës takuese dhe sendit si të tërë.

"Tjetërsimi i sendit në bashkëpronësi si një i tërë mund të bëhet vetëm me unanimitetin e vullnetit të të gjithë bashkëpronarëve, pavarësisht nga pjesa takuese."

Analiza e Çështjes

Çështja u ngrit mbi pavlefshmërinë e një deklarate noteriale ku bashkëpronarët kishin hequr dorë nga pronësia mbi një sipërfaqe trualli pa vullnetin e njërës prej bashkëpronareve (paditëses). Gjykatat e faktit e kishin konsideruar veprimin si tërësisht të pavlefshëm, por KCGJL ofroi një interpretim më të saktë teknik.

Kolegji sqaroi se në rastet kur cenohet vetëm pjesa e njërit bashkëpronar, nuk jemi përpara një pavlefshmërie absolute të të gjithë veprimit, por përpara një pavlefshmërie të pjesshme sipas nenit 111 të Kodit Civil.

Parimet e Përcaktuara

✦
Dallimi midis Sendit dhe Pjesës: Shitja apo tjetërsimi i pjesës takuese të një bashkëpronari mund të bëhet lirisht, me kusht respektimin e të drejtës së parablerjes (Neni 204 i KC), por tjetërsimi i sendit "si një i tërë" kërkon vullnetin e të gjithëve pa përjashtim.
✦
Pavlefshmëria e Pjesshme: Deklarata noteriale është e pavlefshme vetëm për pjesën që cënon të drejtën e paditëses. Ajo mbetet e vlefshme për pjesët takuese të bashkëpronarëve të tjerë që kanë shprehur vullnetin e tyre.
✦
Legjitimimi i Paditësit: Bashkëpronari legjitimohet të kërkojë pavlefshmërinë vetëm për aq sa i takon pjesës së tij takuese mbi sendin e përbashkët, dhe jo për pjesët e të tjerëve.

Duke konstatuar këto imprecizione në interpretimin e gjykatave të faktit mbi vlefshmërinë tërësore të veprimit juridik, KCGJL vendosi kthimin e çështjes për rigjykim. Ky vendim mbron si lirinë e disponimit të bashkëpronarëve të tjerë, ashtu edhe të drejtën e paprekshme të bashkëpronarit që nuk ka dhënë pëlqimin.

Jurisprudenca Civile • MMXXV

Bashkëpronësia Kodi Civil Pavlefshmëri e Pjesshme