Vendimi nr. 00-2025-2238 (273), datë 21.05.2025 i Kolegjit Civil
Autori i veprës artistike gëzon të drejtën e mbrojtjes automatike të të drejtave të tij, për faktin e vetëm të realizimit të krijimit dhe nuk mund të mos legjitimohet në ngritjen e padisë për mbrojtjen e të drejtës së autorit vetëm mbi bazën e mungesës së certifikimit.
Paditësi ushtron profesionin e fotoreporterit dhe gazetarit. Me rastin e ndarjes nga jeta të një këngëtareje të shquar, në homazhet e zhvilluara me këtë rast, nga Ministria e Kulturës, ishte përdorur fotoja e bërë nga fotografi, i cili ka pretenduar për dëmin e shkaktuar. Ky dëm konsiston në dëmin pasuror, pra fitimi i munguar i cili vjen si pasojë e mungesës së një kontrate të lidhur midis dy palëve, në bazë të të cilës do të bëhej dhe publikimi që do gjeneronte të ardhura, si dhe dëmi moral si një e drejtë jopasurore e cila lidhet me personalitetin e autorit të veprës artistike në rapport me përdoruesit e saj, me tjetërsimin dhe zhvlerësimin e saj në rastin konkret, prishjen e imazhit të veprës dhe impaktin që ajo përçon të lexuesi dhe shikuesi.
Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë ka vendosur rrëzimin e kërkesëpadisë së paditësit dhe Gjykata e Apelit Tiranë ka vendosur lënien në fuqi të këtij vendimi.
Arsyetimi i Kolegjit Civil (KCGJL)
KCGJL vlerëson të gabuar konkluzionin e gjykatave të faktit, të cilat kanë konstatuar mungesën e legjitimimit aktiv të paditësit për shkak se në kohën kur ka ndodhur fakti i pretenduar, ai nuk ishte regjistruar për veprën konkrete në Zyrën Shqiptare të të Drejtës së Autorit. KCGJL vëren se asnjë prej gjykatave të faktit nuk ka marrë në analizë në themel pretendimet objekt padie duke u kufizuar në mungesën e legjitimimit aktiv të paditësit në ngritjen e padisë vetëm mbi bazën e mungesës së certifikimit.
Legjislacioni shqiptar mbi të drejtën e autorit sanksionon parimin e mbrojtjes automatike, mbi të cilën autorët gëzojnë të drejtën e autorit mbi veprat e tyre, për faktin e vetëm të realizimit të krijimit. Në dallim nga të drejta të tjera, të cilat për t’u njohur nga të tretët dhe për të gëzuar mbrojtje, duhet të regjistrohen, për ekzistencën dhe zbatimin e së drejtës së autorit nuk kërkohet asnjë regjistrim i veprës ose formalitete të tjera.
Për këtë arsye KCGJL vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Tiranë dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë, me tjetër trup gjykues.
Decision no. 00-2025-2238 (273), dated 21.05.2025 of the Civil College
The author of an artistic work enjoys automatic protection of their rights by the sole fact of the creation's realization, and they cannot be denied standing (*legitimatio ad causam*) to sue for copyright protection solely based on the absence of registration or certification.
The plaintiff practices the profession of photojournalist and reporter. On the occasion of the passing of a distinguished singer, during the state tributes organized in her honor, the Ministry of Culture used a photograph taken by the plaintiff. The photographer subsequently claimed damages resulting from this unauthorized use.
These damages consist of pecuniary damage—specifically, lost profits resulting from the absence of a contract between the two parties under which publication would have generated revenue—as well as moral damage. The latter is a non-pecuniary right tied to the personality of the author of an artistic work in relation to its users, and in this specific case, relates to the alteration, devaluation, and damage to the image and integrity of the work, along with the impact it conveys to readers and viewers.
The Tirana District Court rejected the plaintiff's lawsuit, and the Tirana Court of Appeal upheld this decision.
Reasoning of the Civil College (KCGJL)
The Civil College of the Supreme Court (KCGJL) deemed the lower courts' conclusions erroneous. The lower courts had ruled that the plaintiff lacked standing because, at the time of the alleged infringement, the specific artistic work had not been registered with the Albanian Copyright Office. The KCGJL noted that neither court evaluated the substantive merits of the lawsuit, limiting their assessment strictly to the plaintiff's standing based solely on the lack of certification.
Albanian copyright legislation enshrines the principle of automatic protection, under which authors enjoy copyright over their creations by the sole fact of their realization. Unlike other intellectual property rights, which must be registered to be recognized by third parties and to receive legal protection, the existence and enforcement of copyright do not require any registration or other formal procedures.
For these reasons, the KCGJL decided to overturn the decision of the Tirana Court of Appeal and remanded the case for retrial to the Court of Appeal of General Jurisdiction in Tirana, to be heard by a different judicial panel.
Sentenza n. 00-2025-2238 (273), del 21.05.2025 del Collegio Civile
L'autore di un'opera d'arte gode della protezione automatica dei suoi diritti per il solo fatto della realizzazione della creazione, e non può essere privato della legittimazione attiva ad agire in giudizio per la tutela del diritto d'autore sulla sola base della mancanza di registrazione o certificazione.
Il ricorrente esercita la professione di fotoreporter e giornalista. In occasione della scomparsa di una nota cantante, durante le cerimonie commemorative organizzate dal Ministero della Cultura, è stata utilizzata una fotografia scattata dal ricorrente, il quale ha richiesto il risarcimento del danno subito.
Tale danno consiste sia nel danno patrimoniale — ovvero il lucro cessante derivante dalla mancanza di un contratto tra le parti in virtù del quale la pubblicazione avrebbe generato un compenso — sia nel danno morale. Quest'ultimo costituisce un diritto non patrimoniale legato alla personalità dell'autore dell'opera d'arte nel rapporto con i suoi fruitori, che nel caso di specie si manifesta con l'alterazione, la svalutazione e il deterioramento dell'immagine dell'opera, nonché con l'impatto negativo trasmesso a lettori e spettatori.
Il Tribunale di Tirana ha respinto la domanda del ricorrente e la Corte d'Appello di Tirana ha confermato tale decisione di rigetto.
Ragionamento del Collegio Civile (KCGJL)
La Corte Suprema (KCGJL) ritiene errata la conclusione dei giudici di merito, i quali avevano rilevato la mancanza di legittimazione attiva del ricorrente per il solo fatto che, al momento dell'illecito contestato, l'opera non risultava registrata presso l'Ufficio Albanese per il Diritto d'Autore. La KCGJL osserva che nessuno dei tribunali di merito ha analizzato nel merito le pretese della domanda, essendosi limitati a negare la legittimazione attiva del ricorrente esclusivamente a causa della mancanza di certificazione.
La legislazione albanese sul diritto d'autore sancisce il principio della tutela automatica, in base al quale gli autori godono del diritto d'autore sulle proprie opere per il solo fatto della loro creazione. A differenza di altri diritti di proprietà intellettuale, che per essere riconosciuti dai terzi e godere di tutela richiedono la registrazione, per l'esistenza e l'esercizio del diritto d'autore non è richiesta alcuna registrazione dell'opera né altra formalità.
Per questi motivi, la KCGJL ha disposto l'annullamento della decisione della Corte d'Appello di Tirana e ha rinviato la causa per un nuovo esame dinanzi alla Corte d'Appello di Giurisdizione Generale di Tirana, in diversa composizione collegiale.
Italian 
English 
Albanian