Vendimi nr. 00-2025-1948 (302), datë 16.12.2025 i Kolegjit Penal
E drejta për t'u asistuar nga një mbrojtës në procesin penal përbën një garanci thelbësore të procesit të rregullt ligjor. Zhvillimi i gjykimit në mungesë, pa praninë e një avokati (të zgjedhur apo të caktuar kryesisht), cenon vlefshmërinë e procesit dhe e bën vendimin të panjohshëm në rendin juridik shqiptar. Në procedurën e njohjes së një vendimi penal të huaj, gjykata shqiptare vlerëson pajtueshmërinë e procedimit dhe të vendimit me parimet kushtetuese dhe konventore që përbëjnë rendin procedural shqiptar, dhe jo përputhshmërinë e tyre me legjislacionin procedural të shtetit të origjinës. Mungesa e njoftimit efektiv të akuzës dhe e garantimit të së drejtës së mbrojtjes gjatë një procedimi penal in absentia përbën një cenim themelor të procesit të rregullt ligjor, i cila përjashton njohjen dhe ekzekutimin e vendimit penal të huaj.
Përmbledhje e Çështjes dhe Arsyetimi Ligjor
Në këtë çështje gjyqësore shqyrtohet kërkesa e organit të prokurorisë për njohjen e një vendimi penal të formës së prerë të dhënë nga autoritetet e huaja, me të cilin një shtetas shqiptar ishte dënuar me burgim të përjetshëm për veprën penale të “Trafikimit dhe kultivimit të lëndëve narkotike”. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Elbasan vendosi rrëzimin e kërkesës së prokurorisë për njohjen e vendimit. Ajo arsyetoi se i dënuari ishte gjykuar në shtetin e huaj në mungesë, pa iu garantuar të drejtat elementare të mbrojtjes (përfaqësimi nga një mbrojtës i zgjedhur apo i caktuar kryesisht), kusht ky që ndalon njohjen e vendimit sipas pikës 1, gërma c të nenit 514 të Kodit të Procedurës Penale.
Gjykata e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm e ndryshoi vendimin e shkallës së parë, pranoi kërkesën dhe bëri konvertimin e dënimit në 20 vjet burgim sipas Kodit Penal Shqiptar. Kjo gjykatë argumentoi se njoftimi i të pandehurit ishte kryer përmes afishimit (referuar Kodit të Procedurës Penale grek) dhe se mungesa e një avokati nuk e bënte procesin të parregullt, pasi ligji procedurial grek nuk e përcaktonte caktimin e një avokati kryesisht si detyrim për gjykimet në mungesë. Apeli vlerësoi se Konventa dypalëshe për ndihmë gjyqësore kishte prioritet dhe nuk përmbante kufizime të kësaj natyre.
Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë rrëzoi qëndrimin e gjykatës së apelit dhe vendosi lënien në fuqi të vendimit të shkallës së parë, duke refuzuar përfundimisht njohjen e vendimit. Kolegji argumentoi se objekti i këtij shqyrtimi nuk është legjitimiteti i procesit sipas ligjeve të Greqisë, por vlerësimi nëse ky vendim asimilohet dhe përputhet me rendin juridik shqiptar. Sipas Kolegjit, zhvillimi i një procesi gjyqësor pa njoftim efektiv dhe pa praninë e mbrojtjes përbën një cenim flagrant të parimeve të sanksionuara në Nenin 31 të Kushtetutës dhe Nenin 6 të KEDNJ. Kjo situatë përbën një ometim ligjor që kompromenton gjenezën e procedimit penal, duke aktivizuar kushtin ndalues absolut të nenit 514/1/c të KPP, pavarësisht nëse ligji i shtetit të origjinës e toleron këtë praktikë.
Decision no. 00-2025-1948 (302), dated 16.12.2025 of the Criminal College
The right to legal assistance in criminal proceedings constitutes a fundamental guarantee of due process of law. Conducting a trial in absentia without the presence of a defense counsel (whether retained or court-appointed) violates the validity of the process, rendering the decision unenforceable within the Albanian legal order. In proceedings for the recognition of a foreign criminal judgment, the Albanian court assesses the compliance of the proceedings and the decision with the constitutional and convention principles governing the Albanian procedural order, rather than their compatibility with the procedural law of the state of origin. The lack of effective notice of charges and the failure to guarantee the right to defense in in absentia proceedings constitute a fundamental violation of due process, precluding the recognition and enforcement of the foreign criminal judgment.
Case Summary & Legal Reasoning
This case concerns a request by the Prosecution Office for the recognition of a final foreign criminal judgment, by which an Albanian national was sentenced to life imprisonment for "Trafficking and cultivation of narcotics". The First Instance Court of Elbasan dismissed the prosecutor's request. It reasoned that the convicted person had been tried in absentia abroad without basic defense rights (representation by chosen or appointed counsel), which legally bars recognition under Article 514(1)(c) of the Code of Criminal Procedure (CPC).
The Court of Appeal of General Jurisdiction reversed the first-instance decision, granted the request, and converted the sentence to 20 years of imprisonment under the Albanian Criminal Code. The Appellate Court argued that notification was performed via public posting (pursuant to the Greek Code of Criminal Procedure) and that the absence of defense counsel did not invalidate the process, as Greek procedural law did not mandate court-appointed counsel for trials in absentia. It also held that the bilateral judicial assistance treaty took precedence and contained no such restrictions.
The Criminal College of the Supreme Court overturned the Court of Appeal's ruling and upheld the first-instance decision, permanently rejecting the recognition of the foreign judgment. The College held that the scope of review is not the legality of the trial under Greek law, but whether the foreign decision aligns with the Albanian public and procedural order. Conducting a trial without effective notice and mandatory legal representation flagrantly violates Article 31 of the Constitution and Article 6 of the ECHR. This procedural flaw compromises the core of the criminal proceedings, activating the absolute bar of Article 514/1/c of the CPC regardless of whether the originating state allows such practices.
Sentenza n. 00-2025-1948 (302), del 16.12.2025 del Collegio Penale
Il diritto all'assistenza di un difensore nel processo penale costituisce una garanzia fondamentale del giusto processo. Lo svolgimento del giudizio in contumacia senza la presenza di un avvocato (di fiducia o d'ufficio) compromette la validità del processo e rende la sentenza inefficace nell'ordinamento giuridico albanese. Nella procedura di riconoscimento di una sentenza penale straniera, il giudice albanese valuta la conformità del procedimento e della decisione con i principi costituzionali e convenzionali dell'ordinamento procedurale albanese, e non la loro compatibilità con la legge dello Stato d'origine. La mancanza di un'effettiva notifica dell'accusa e la mancata garanzia del diritto di difesa in un processo in absentia costituiscono una violazione fondamentale del giusto processo, che preclude il riconoscimento e l'esecuzione della sentenza straniera.
Sintesi del Caso e Motivazione Giuridica
La questione riguarda la richiesta della Procura per il riconoscimento di una sentenza penale irrevocabile emessa da autorità straniere, con la quale un cittadino albanese è stato condannato all'ergastolo per "Traffico e coltivazione di sostanze stupefacenti". Il Tribunale di Primo Grado di Elbasan ha respinto la richiesta, rilevando che il condannato era stato giudicato all'estero in contumacia senza la garanzia dei diritti minimi di difesa (assistenza legale), condizione che vieta il riconoscimento ai sensi dell'art. 514, comma 1, lett. c del Codice di Procedura Penale albanese.
La Corte d'Appello di Giurisdizione Generale ha riformato la sentenza di primo grado, accogliendo l'istanza e convertendo la pena a 20 anni di reclusione secondo il Codice Penale albanese. La Corte d'Appello ha sostenuto che la notifica era avvenuta tramite affissione pubblica (in conformità al codice ellenico) e che l'assenza del difensore non rendeva il processo irregolare, non essendo obbligatoria la nomina d'ufficio per i giudizi in contumacia secondo il diritto greco.
Il Collegio Penale della Corte Suprema ha annullato la decisione d'appello, confermando la sentenza di primo grado e rifiutando definitivamente il riconoscimento della decisione straniera. La Corte Suprema ha chiarito che l'oggetto del giudizio non è la legittimità del processo secondo le leggi greche, bensì la sua compatibilità con l'ordine pubblico procedurale albanese. Svolgere un processo senza notifica effettiva e senza assistenza legale viola palesemente l'Articolo 31 della Costituzione e l'Articolo 6 della CEDU, attivando il divieto assoluto previsto dall'Articolo 514/1/c del CPP albanese.
English 
Italian 
Albanian