English Shqip Italiano

Insight & Jurisprudence

AI in the Courtroom

Colombia and the Netherlands as early case studies of judicial use of ChatGPT

Co-authored by:

The use of generative artificial intelligence in judicial reasoning has moved from theoretical debate to documented judicial practice. Two of the earliest and most frequently cited cases, one in Colombia and one in the Netherlands, illustrate how courts are beginning to engage with AI tools, while simultaneously raising important questions about transparency, reasoning, and judicial responsibility.

"The integration of AI into courtrooms has shifted the boundaries of legal research, calling for a rigorous audit of transparency, responsibility, and the parameters of machine-assisted justice."

Case Profile I

1. Colombia: The Cartagena Labor Court

First Labor Court of Cartagena (Juzgado primero laboral del circuito de Cartagena) — Decided: 30 January 2023

On 30 January 2023, presided over by Judge J. G, the court issued a landmark decision in a tutela case involving the protection of the fundamental rights of a minor diagnosed with autism spectrum disorder. What makes this case particularly significant is that the judge explicitly acknowledged the use of ChatGPT during the reasoning process, even including the precise prompts posed to the AI system and the verbatim outputs generated within the written ruling.

Scope of AI Supporting Assistance:

1 Exemptions for Minors: Analyzing the legal treatment of healthcare co-payments/exemptions for minors with neurodevelopmental disabilities.
2 Procedural Actions: Clarifying the operational boundaries of constitutional tutela actions within Colombian jurisprudence.
3 Jurisprudential Guidance: Fetching broad references to existing supreme court precedents on constitutional healthcare access.

Importantly, the court grounded its final decision in Colombian constitutional jurisprudence, including Sentencia T-674/2016, and emphasized that AI did not replace judicial reasoning but served as a supplementary, clarifying tool. Academic analysis describes this case as a landmark “pilot study” on the integration of generative AI into formal judicial decision-making (Perona & de la Rosa, 2025).

Case Profile II

2. The Netherlands: District Court of Gelderland

District Court of Gelderland — Decided: 7 June 2024 (ECLI:NL:RBGEL:2024:3636)

A second key case emerged in the Netherlands, presenting a contrasting approach to generative tools. The case concerned a civil dispute between neighbors regarding the loss of solar panel efficiency caused by construction on an adjacent property. In calculating fair civil damages, the Dutch court explicitly referenced ChatGPT as one of the sources used for estimation purposes.

Quantification of Losses using ChatGPT:

Lifespan

Estimated the average lifespan of solar panels (25–30 years, set by court at 27.5 years).

Energy Pricing

Aided in tracking the average price of electricity per kWh for compensation calculations.

Loss Model

Calculated overall compound economic loss due to shaded, reduced output.

Unlike the Colombian case, however, the Dutch judgment did not specify which version of ChatGPT was used, what prompts were entered, or the methodological safeguards applied in verifying the accuracy of the AI-generated outputs. This omission has led to rigorous scholarly and professional discussions regarding transparency, reproducibility of judicial reasoning, and the evidentiary status of AI-generated information in contemporary civil decisions.

A Paradigm Shift in Legal Reasonings

These parallel developments highlight two distinct styles of judicial engagement with AI. While Colombia leaned toward absolute transparency by making the AI transcripts part of the official judicial record, the Dutch approach used AI as an informal, unverified analytical calculator. Together, they demonstrate that generative tools are already entering courtrooms to answer substantive legal and quantitative questions.

Academic References

Perona, R., & de la Rosa, Y. C. (2025). Unveiling AI in the courtroom: exploring ChatGPT’s impact on judicial decision-making through a pilot Colombian case study. AI & Society, 40, 2533-2540. https://doi.org/10.1007/s00146-024-01943-x
District Court of Gelderland, 7 June 2024, ECLI:NL:RBGEL:2024:3636.

Analizë & Jurisprudencë

Inteligjenca Artificiale në Sallën e Gjyqit

Kolumbia dhe Holanda si raste studimore të hershme të përdorimit gjyqësor të ChatGPT

Bashkëautorë:

Hygerta Istrefi & Lorval Petani

Përdorimi i inteligjencës artificiale gjenative në arsyetimin gjyqësor ka kaluar nga një debat teorik në një praktikë gjyqësore të dokumentuar. Dy nga rastet më të hershme dhe më të cituara, një në Kolumbi dhe një në Holandë, ilustrojnë se si gjykatat kanë filluar të angazhohen met mjetet e IA-së, duke ngritur njëkohësisht pikëpyetje të rëndësishme mbi transparencën, arsyetimin dhe përgjegjësinë gjyqësore.

"Integrimi i Inteligjencës Artificiale në sallat e gjyqit ka zhvendosur kufijtë e kërkimit ligjor, duke kërkuar një auditim rigoroz të transparencës, përgjegjësisë dhe parametrave të drejtësisë së asistuar nga makinat."

Profili i Rastit I

1. Kolumbia: Gjykata e Punës në Kartagjenë

Gjykata e Parë e Punës e Qarkut të Kartagjenës (Juzgado primero laboral del circuito de Cartagena) — Vendosur më: 30 Janar 2023

Më 30 janar 2023, nën drejtimin e Gjyqtarit J. G, gjykata nxori një vendim historik në një rast tutela (padi kushtetuese) që përfshinte mbrojtjen e të drejtave themelore të një të mituri të diagnostikuar me çrregullim të spektrit të autizmit. Ajo që e bën këtë rast veçanërisht të rëndësishëm është se gjyqtari pranoi eksplicitisht përdorimin e ChatGPT gjatë procesit të arsyetimit, duke përfshirë madje edhe pyetjet e sakta të drejtuara sistemit të IA-së dhe përgjigjet tekstuale të gjeneruara brenda vendimit të shkruar.

Fusha e Asistencës Mbështetëse të IA-së:

1 Përjashtimet për të Miturit: Analizimi i trajtimit ligjor të bashkëpagesave/përjashtimeve shëndetësore për të miturit me aftësi të kufizuara neurozhvillimore.
2 Veprimet Procedurale: Sqarimi i kufijve operacionalë të aksioneve kushtetuese të llojit tutela brenda jurisprudencës kolumbiane.
3 Udhëzimi Jurisprudencial: Marrja e referencave të përgjithshme mbi precedentët ekzistues të gjykatës supreme lidhur me qasjen kushtetuese në kujdesin shëndetësor.

Gjithashtu, është e rëndësishme të theksohet se gjykata e bazoi vendimin e saj përfundimtar në jurisprudencën kushtetuese kolumbiane, përfshirë Sentencia T-674/2016, dhe nënvizoi se IA nuk e zëvendësoi arsyetimin gjyqësor, por shërbeu si një mjet plotësues dhe sqarues. Analiza akademike e përshkruan këtë rast si një "studim pilot" historik mbi integrimin e IA gjenative në vendimmarrjen zyrtare gjyqësore (Perona & de la Rosa, 2025).

Profili i Rastit II

2. Holanda: Gjykata e Rrethit e Gelderland

Gjykata e Rrethit e Gelderland — Vendosur më: 7 Qershor 2024 (ECLI:NL:RBGEL:2024:3636)

Një rast i dytë kyç u shfaq në Holandë, duke paraqitur një qasje të ndryshme ndaj mjeteve gjenative. Çështja kishte të bënte me një mosmarrëveshje civile midis fqinjëve lidhur me humbjen e efikasitetit të paneleve solare, e shkaktuar nga ndërtimi në pronën ngjitur. Gjatë llogaritjes së dëmshpërblimit të drejtë civil, gjykata holandeze referoi eksplicitisht ChatGPT si një nga burimet e përdorura për qëllime vlerësimi.

Kuantifikimi i Humbjeve duke përdorur ChatGPT:

Jetëgjatësia

Vlerësoi jetëgjatësinë mesatare të paneleve solare (25–30 vjet, e caktuar nga gjykata në 27.5 vjet).

Çmimi i Energjisë

Ndihmoi në gjurmimin e çmimit mesatar të energjisë elektrike për kWh për llogaritjet e kompensimit.

Modeli i Humbjes

Llogariti humbjen e përgjithshme ekonomike të përbërë për shkak të hijëzimit dhe rendimentit të reduktuar.

Ndryshe nga rasti kolumbian, megjithatë, vendimi holandez nuk specifikoi se cili version i ChatGPT u përdor, çfarë pyetjesh u futën apo cilat ishin masat mbrojtëse metodologjike të zbatuara për të verifikuar saktësinë e të dhënave të gjeneruara nga IA. Kjo mangësi ka nxitur diskutime të rrepta shkencore dhe profesionale lidhur me transparencën, riprodhueshmërinë e arsyetimit gjyqësor dhe statusin provues të informacionit të gjeneruar nga IA në vendimet bashkëkohore civile.

Një Ndryshim Paradigme në Arsyetimin Ligjor

Këto zhvillime paralele nxjerrin në pah dy stile të ndryshme të angazhimit gjyqësor me IA-në. Ndërsa Kolumbia bëri një hap drejt transparencës absolute duke i bërë transkriptet e IA pjesë të rekordit zyrtar gjyqësor, qasja holandeze e përdori IA-në si një kalkulator analitik informal dhe të paverifikuar. Së bashku, ato dëshmojnë se mjetet gjenative kanë hyrë tashmë në gjykata për t'iu përgjigjur pyetjeve thelbësore ligjore dhe kuantitative.

Referenca Akademike

Perona, R., & de la Rosa, Y. C. (2025). Unveiling AI in the courtroom: exploring ChatGPT’s impact on judicial decision-making through a pilot Colombian case study. AI & Society, 40, 2533-2540. https://doi.org/10.1007/s00146-024-01943-x
District Court of Gelderland, 7 Qershor 2024, ECLI:NL:RBGEL:2024:3636.

Approfondimento & Giurisprudenza

L'IA in Aula di Tribunale

Colombia e Paesi Bassi come primi casi studio sull'uso giudiziario di ChatGPT

Co-autore a cura di:

Hygerta Istrefi & Lorval Petani

L'uso dell'intelligenza artificiale generativa nel ragionamento giudiziario è passato dal dibattito teorico alla pratica giurisprudenziale documentata. Due dei casi più precoci e frequentemente citati, uno in Colombia e uno nei Paesi Bassi, illustrano come i tribunali stiano iniziando a confrontarsi con gli strumenti di IA, sollevando contemporaneamente questioni cruciali su trasparenza, argomentazione e responsabilità giudiziaria.

"L'integrazione dell'IA nelle aule di tribunale ha spostato i confini della ricerca giuridica, richiedendo un controllo rigoroso sulla trasparenza, sulla responsabilità e sui parametri della giustizia assistita dalle macchine."

Profilo del Caso I

1. Colombia: Il Tribunale del Lavoro di Cartagena

Primo Tribunale del Lavoro del Circuito di Cartagena (Juzgado primero laboral del circuito de Cartagena) — Deciso il: 30 Gennaio 2023

Il 30 gennaio 2023, presieduto dal giudice J. G, il tribunale ha emesso una decisione storica in un caso di tutela (ricorso costituzionale) riguardante la protezione dei diritti fondamentali di un minore affetto da disturbo dello spettro autistico. Ciò che rende questo caso particolarmente significativo è che il giudice ha esplicitamente riconosciuto l'uso di ChatGPT durante il processo decisionale, includendo nel testo della sentenza sia i prompt precisi rivolti al sistema di IA sia gli output testuali generati parola per parola.

Ambito dell'Assistenza di Supporto dell'IA:

1 Esenzioni per i Minori: Analisi del trattamento legale dei co-pagamenti/esenzioni sanitarie per i minori con disabilità neuroevolutive.
2 Azioni Procedurali: Chiarimento dei confini operativi delle azioni di tutela costituzionale all'interno della giurisprudenza colombiana.
3 Orientamento Giurisprudenziale: Reperimento di riferimenti generali ai precedenti esistenti della corte suprema sull'accesso costituzionale alle cure sanitarie.

Inoltre, la corte ha fondato la sua decisione finale sulla giurisprudenza costituzionale colombiana, inclusa la Sentencia T-674/2016, sottolineando che l'IA non ha sostituito il ragionamento del giudice, ma è servita come strumento integrativo e di chiarimento. L'analisi accademica descrive questo caso come un fondamentale "studio pilota" sull'integrazione dell'IA generativa nei processi decisionali giudiziari formali (Perona & de la Rosa, 2025).

Profilo del Caso II

2. Paesi Bassi: Tribunale Distrettuale di Gelderland

Tribunale Distrettuale di Gelderland — Deciso il: 7 Giugno 2024 (ECLI:NL:RBGEL:2024:3636)

A differenza del caso colombiano, tuttavia, la sentenza olandese non ha specificato quale versione di ChatGPT sia stata utilizzata, quali prompt siano stati inseriti o quali tutele metodologiche siano state applicate per verificare l'accuratezza dei risultati generati dall'IA. Questa omissione ha aperto un rigoroso dibattito dottrinale e professionale sulla trasparenza, sulla riproducibilità delle motivazioni giudiziarie e sul valore probatorio delle informazioni generate dall'IA nelle odierne sentenze civili.

Quantificazione delle Perdite tramite ChatGPT:

Durata Vitale

Stima della durata media dei pannelli solari (25–30 anni, stabilita dal tribunale a 27.5 anni).

Tariffe Energetiche

Supporto nel tracciare il prezzo medio dell'elettricità per kWh per il calcolo dell'indennizzo.

Modello di Perdita

Calcolo della perdita economica complessiva composta dovuta al rendimento ridotto dall'ombreggiamento.

Un Cambio di Paradigma nel Ragionamento Giuridico

Queti sviluppi paralleli evidenziano due stili distinti di interazione giudiziaria con l'IA. Mentre la Colombia si è orientata verso una trasparenza assoluta inserendo le trascrizioni dell'IA negli atti giudiziari ufficiali, l'approccio olandese ha impiegato l'IA come un calcolatore analitico informale e non verificato. Insieme, dimostrano che gli strumenti generativi stanno già entrando nei tribunali per rispondere a quesiti legali sostanziali e quantitativi.

Riferimenti Accademici

Perona, R., & de la Rosa, Y. C. (2025). Unveiling AI in the courtroom: exploring ChatGPT’s impact on judicial decision-making through a pilot Colombian case study. AI & Society, 40, 2533-2540. https://doi.org/10.1007/s00146-024-01943-x
District Court of Gelderland, 7 Giugno 2024, ECLI:NL:RBGEL:2024:3636.